monoide

İş felaket senaryoları yazmaya gelince insanlar gerçekten bu konuda oldukça başarılı işler ortaya koyuyorlar. Hayal dünyalarını veya gözlemlerini oldukça efektif bir şekilde gözler önüne serebiliyorlar. Bu felaket senaryolarının elbette direkt adresi içinde yaşadığımız gezegen olan Dünya oluyor. Zira en iyi gözlemleyebildiğimiz ve üzerine senaryo yazabilecek en somut yer elbette dünyanın ta kendisidir. Geçmişten günümüze olan felaketler aynı zamanda bizlerin bu konuda oldukça tecrübeli olmasını da sağlamıştır. Öyle ya pratiğe dökülmüş senaryolar üzerine yenilerini üretmek daha kolay oluyor. Fakat felaket senaryosu yaratma konusunda ne kadar iyiysek, bu senaryonun temelini oluşturan sorunlara eğilmek konusunda da o kadar vasatız. Ortada bir sorun varsa bu sorunun derinlerine inmek gerekir. Kaynağını bulup, kökten bir çözüm ile bir daha yaşanmaması için mücadele vermek gerekir. Fakat insanlar sorunları görseler bile görmezden gelmeyi tercih edebiliyorlar. Zira görmezden gelmek demek o ko...

George Frazer’ın “ Günah Keçisi ” adlı kitabını geçenlerde tekrar elime aldım. Öyle birkaç sayfayı karıştırmak istedim. Altını çizdiğim cümlelere veya paragraflara göz atma isteği geldi. Çünkü Frazer’ın yazmış olduğu kitaplar benim için ufuk açıcı birer yapıtlardır. Antropoloji gibi geniş ve köklü bir bilim dalına olan ilgimi büyük ölçüde Frazer’a borçluyumdur. Günah Keçisi, okuduğum en ilginç antropoloji kitaplarından birisi oldu. İçinde barındırdığı inanılmaz bilgilerle sürekli beni şaşırttı ve birçok yeni şey öğrendim. Bu yüzden bu kitabı arada sırada tekrar elime alırım ve birkaç sayfa okurum. Tekrar tekrar okurum ve her seferinde hayranlığım daha da artar. İşte en son elime aldığım zaman okuduğum bir sayfada ilkel toplumların büyülerden ne denli korktuklarını ve büyülerle nasıl yaşam sürdüklerine denk geldim. O sayfada bahsetmese de benim aklıma birden geçmişte çok daha popüler bir meta veya inanış olan “ Voodoo Doll ”, Türkçe adıyla “ Voodoo Bebeği ” geldi. Voodoo bebeğini duymay...

Hayatımızda artık yeri çok mühim araç ve gereçler var. Hatta bu yeri çok mühim araç ve gereçlere sürekli yenileri ekleniyor. Çünkü zaman ve mekan olguları bunları gerektiriyor. Bizler farkına varmadan hayatımızın içine farklı farklı eşyalar, icatlar, teknolojiler ve araçlar eklenmiş oluyorlar. Çünkü zaman dediğimiz olgunun gelecekte neleri bizlere sunacağını tam olarak bilemeyiz. Geleceğe yönelik sürekli planlar yaparız elbette. Fakat bu planlar yine zamanın eşsiz yüceliği içinde sekteye uğrayabilir ya da tamamen iptal olabilir. Bunun olumlu versiyonu olarak da planlarımız elbette gerçekleşebilir de. Bundan yüzyıl önce insanın hayatındaki ihtiyaçlar oldukça farklıydı. O zamanlarda geliştirilen birçok araç gereç günümüz şartlarına göre daha ilkel kalsa da “zamanın ihtiyaçları” olarak adlandırılıyorlardı. Örneğin bir fabrika kurulacağı zaman sarmal bir mekanizma tasarlamak ve onu fabrikada işler bir hale getirmek gerçekten de büyük bir inovasyon sayılırdı. Fakat günümüze geldiğimizde o s...

Eğer çevremize bilinçli bir şekilde bakarsak yeryüzünün nasıl bir zemin üzerine kurulduğuna dair kendimiz bazı fikirler üretebiliriz. Elbette herkes muazzam fikirler üretmeyebilir. Ya da mantık dışına çıkarak uçuk fikirler üretecek de birçok kişi olacaktır. Bunların hepsi gayet normal şeylerdir. Çünkü düşünme eyleminin herhangi bir sınırı veya herhangi bir kısıtlayıcısı bulunmamaktadır. Çevremize baktığımız zaman nelerin zararlı ve nelerin faydalı olduğunu da çabucak kavrayabiliriz. Örneğin yol kenarında bir bahçede gördüğümüz dikenli bir bitkinin bize zarar vereceğini biliriz. Çünkü bitkinin formu tehditkardır. Sapından diklemesine çıkıntılık yapmış sivri dikenler pek de sevecen bakmazlar bize. Kendi çıkarımızı gözeterek bu dikenli bitkiye yapacağımız herhangi bir temas hamlesi bize acı verecektir. Bu yüzden de bu bitkiyle hiç ikili ilişkiye girmeden yanında geçip gideriz. Az önce de söylediğim gibi bu kişisel bir çıkardır. Yani dikenli bir bitki insan için zarar ve acı verici olabili...

Bir Birçoğumuz belgesel izlemişizdir. İzlemeye de devam ediyoruz. Çünkü belgeseller sosyoloji, antropoloji, zooloji, botanik, astronomi ve sayamadığım daha birçok bilim dalını bizlere görsel bir şenlik olarak verir. Belgesel çekimlerinin üzerine düşündüğümüz zaman ne kadar muazzam bir enerji ve zamanın harcandığını bulmak zor olmasa gerek. Bir grup insan ve birkaç şirket bir araya geliyor ve insanlık için faydalı işler yapıyorlar. Bu, dünya çapındaki en büyük halk yararına işlerden birisidir. Elbette ticari bir boyutu da var belgesellerin. Fakat hemen hemen hiç kimse belgesel izlerken işin ticari boyutunu düşünmez. Çeken ne kadar para kazanmıştır kim bilir diye düşünmez. Çekenlerin ne kadar zorluklar yaşadığı düşünülür ve her 5-6 dakikada bir “helal olsun” gibi tepkiler verilir. Bunun aksi yönde işin parasal kısmına odaklananlar ise zaten belgesel izlemese daha iyi olur. Onların izleyeceği birçok program yerel kanallarda mevcuttur. Belgeselleri de yukarıda saydığım bilim dallarına göre...

Şimdiki yaşımdan 14 yıl öncesine geri dönüyorum. Geri dönüşü biraz sancılı oluyor. Zira geçmişi hatırlamak oldukça külfetli bir işkence bir de 10 yılı geçkin bir süreyi hatırlamaya çalışmak çok daha sancılı oluyor. Yine de 15 yaşıma geri dönüyorum. 15 yaşındayken bir lise öğrencisiydim. Lise öğrencisi olduğum 4 yıl boyunca oldukça embesil biri olduğumu anımsıyorum. Ev hayatımda içine kapanık ve nispeten disiplinli bir ailede büyümenin yaşattığı dezavantajlardan dolayı da sosyalleşme konusunda sıkıntılar yaşıyordum. Okuldaki sınıf arkadaşlarıma alıştıktan sonra işler elbette daha iç açıcı bir hal alıyordu. Fakat bu defa da sınıf arkadaşlarından öteye geçememeye başlıyordum. Hele bir de o zamanlar kilolu bir ergen olduğumu hesaba katarsak oldukça öz güven eksikliği ile ortalarda dolaşıyordum. Farklılaşma çabası içine giriyor, kendimi karşı cinsten birilerine beğendirmeye çalışıyordum. Yabancı dil bölümü okuduğum için sınıf mevcudu da 15 kişi civarındaydı. Yani özetle oldukça kısıtlı bir ...

Dünya'daki tüm canlıların fizyolojik ve psikolojik olarak gösterdikleri bazı olağan dışı hareketleri vardır. Bu hareketlere neden olan ise birçok mikroorganizma vardır. Öyle ki bu mikroorganizmalar içilen suda, solunan havada, yüzülen denizde, gezilen ormanlarda, ölülerin gömüldüğü topraklarda yer almaktadır. Bunları gözle görmemiz imkansızdır. O yüzdendir ki bu mavi kürede yaşayan her bir canlı, bu mikroorganizmalar yüzünden hasta olabiliyor. Hatta yine bu mikroorganizmalar vasıtasıyla (virüs, bakteri, parazit vb.) canlılar birilerini de hasta edebiliyorlar. Bitkiden hayvana ve insana, hayvandan bitki ve insana en son olarak da insandan bitki ve hayvanlara hastalık geçmesi durumu vardır. Bu yadsınamaz bir gerçektir. Bu hastalıkların birçoğu canlı formuna göre değişiklik gösterip hafif veya şiddetli olarak kendisini belli etmektedir. Örneğin Amazon Yağmur Ormanları’ndaki böcekleri ele alalım. Bu böceklerin birçoğu rutin bir hayat yaşamaktadır. Mesela karıncalar her gün koloniler ha...